सियोल, वैशाख ११ गते । उत्तर कोरियासँगको संवेदनशील सैन्य तनावबीच दक्षिण कोरियाका पूर्वराष्ट्रपति युन सुक योलविरुद्ध कानूनी दबाब थप कडा बनेको छ । सन् २०२४ मा उत्तर कोरियातर्फ सैन्य ड्रोन पठाएको आरोपमा विशेष अभियोजकहरूले उहाँलाई थप ३० वर्ष कैद सजाय सुनाउन माग गरेका छन्, जसले पहिले नै आजीवन कारावास भोगिरहनुभएको अवस्थालाई अझ गम्भीर बनाएको छ ।
विशेष अभियोजकहरूको दाबी अनुसार युनले सो ड्रोन अपरेसनमार्फत जानाजानी ‘युद्धकालीन अवस्था’ सिर्जना गर्न खोज्नुभएको थियो, जसले राज्यको सुरक्षामा प्रत्यक्ष असर पारेको ठहर गरिएको छ । अभियोजन पक्षले यसलाई दुश्मनलाई सहयोग पुर्याउने कार्यका रूपमा व्याख्या गर्दै नयाँ सजाय आवश्यक भएको उल्लेख गरेको छ ।
यो आरोप युनले सोही वर्ष घोषणा गरेको विवादास्पद मार्सल लसँग पनि जोडिएको छ । अभियोजनका अनुसार ड्रोन आक्रमणको योजना उक्त मार्सल ल घोषणा गर्न बहाना तयार पार्ने उद्देश्यले गरिएको थियो । उक्त कदम असफल भएपछि उहाँविरुद्ध महाभियोग लगाइयो, पदबाट हटाइयो र अन्ततः विद्रोहको अभियोगमा आजीवन कारावासको सजाय सुनाइएको थियो ।
अभियोजन पक्षले ड्रोन अपरेसनले उत्तर कोरियासँगको तनाव चर्काएको मात्र नभई गोप्य सैन्य जानकारी पनि बाहिरिएको जनाएको छ । ड्रोनहरू दुर्घटनाग्रस्त भएपछि तिनमा रहेको संवेदनशील विवरण सार्वजनिक भएको दाबी गरिएको छ, जसले राष्ट्रिय सुरक्षामा थप जोखिम निम्त्याएको बताइएको छ ।
यसअघि फेब्रुअरीमा युनलाई दक्षिण कोरियाको राष्ट्रिय सभालाई ‘अवरुद्ध’ पार्ने उद्देश्यले विद्रोह नेतृत्व गरेको अभियोगमा दोषी ठहर गर्दै आजीवन कारावास सुनाइएको थियो । यद्यपि, उहाँले आफूले गरेका कदमहरू ‘राष्ट्रको हितका लागि मात्र’ भएको जिकिर गर्दै उक्त सजायविरुद्ध अपिल गर्नुभएको छ ।
उत्तर कोरिया र दक्षिण कोरिया प्राविधिक रूपमा अझै युद्ध अवस्थामै रहेका कारण यस्ता सैन्य गतिविधिहरू अत्यन्त संवेदनशील मानिन्छन् । पछिल्लो समय ड्रोन उडानहरू दुई देशबीचको तनावको प्रमुख कारणका रूपमा देखिएका छन् ।
यसै सन्दर्भमा, हालका दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति ली जे म्युङले जनवरीमा सरकारी तहबाट उत्तर कोरियातर्फ ड्रोन पठाइएको घटनाबारे अनुसन्धानपछि प्योङयाङप्रति खेद व्यक्त गर्नुभएको थियो । उहाँले अघिल्लो प्रशासनका कदमहरूले तनाव बढाएको स्वीकार गर्दै सम्बन्ध सुधार गर्ने प्रतिबद्धता जनाउनुभएको छ ।
उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनकी बहिनीले लीको अभिव्यक्तिलाई ‘बुद्धिमानीपूर्ण’ भन्नुभएको थियो । तर, उत्तर कोरियाले दक्षिणलाई अझै ‘सबैभन्दा शत्रुतापूर्ण’ राष्ट्रका रूपमा चित्रण गरिरहेकाले सम्बन्ध सुधारको सम्भावना अनिश्चित नै देखिएको छ ।
राष्ट्रपति लीले युनको कार्यशैलीबाट टाढा रहँदै उत्तर कोरियासँगको सम्बन्ध सुधार गर्ने नीति अघि बढाउने सङ्केत गर्नुभएको छ । साथै, ड्रोन घटनामा पूर्ववर्ती नेतृत्वबाट सार्वजनिक रूपमा माफी मागिनुपर्ने धारणा समेत व्यक्त गरिएको छ, जसले दक्षिण कोरियाको आन्तरिक राजनीतिमा पनि नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ ।
